Pagina Prinsipa
El Europano, la libera enciklopedio konstruita per la komunitá europana.
Bonveni en Europano !
La libera enciklopedio skribata en Europano, la lingua komuna, kreata per e por la popolos de Europa.
27 paysos · 24 linguas ofisialas · projeto demokratika en konstruksio (2026-2031).
Artikolo de la dio
La lingua Europano esa una lingua konstruita de tipo zonala, kreata por servir komo lingua komuna a tutos la popolos de la Unio Europana.
Diferente de altras projetos, Europano no esa simpla : ila tena kazos, genros e konjugasio rika, ma tuto resta regula. E surtuto, ila esa konstruita per la komunitá, kada un pova proposi e votar la vortos.
Lekti plu »
🗳️ Partisipi !
Europano apartena a tu. Durante 5 annos (2026-2031), kada europano pova proposi vortos, gramatika e regulas, e votar por elektir la melioros.
Du manieras de partisipi :
- Per tua konto sur Europano (votar e proposi)
- Per mail a la organisasio
Va a la votasio »
Frase de la dio
« Tutos homos nasan liberos e egalos. »
Deklarasio universala de la droitos de la homo, art. 1.
Esplora la projeto
Projeto kreata e administrata per [ton nom / Projeto Europano].
Lingua Europano
El Europano, la libera enciklopedio.
Europano
|
| Prononsiasio | [ɛu.roˈpa.no] |
| Kreata per | La komunitá europana (projeto) |
| Dato | 2026 (en votasio til 2031) |
| Region | Unio Europana, 27 paysos |
| Klasifikasio |
| Tipo | Lingua konstruita |
| Funksio | Lingua aŭksiliara zonala (europana) |
| Metodo | Kolaborativa & demokratika (voto) |
| Fontos | Romana · Germana · Slava · Helena · Baltika · Fino-ugra · Kelta |
| Skribo |
| Sistema | Alfabeto latina (26 literos) |
| Kodo | eup (proposata) |
La Europano (la lingua europano, [ɛu.roˈpa.no]) esa una lingua konstruita de tipo zonala, koncebita por servir komo lingua komuna entre tutos la popolos de la Unio Europana. Sua objetivo esa permiti ke un Polako, un Italiano, un Germano e un Franceso pova komunikar entre se sin abandonar lora linguas naturas.
Du ideas defina la projeto. Unesma : Europano esa una lingua rika ma regula, kazos, genros e konjugasio kompleta, ma sin nul ekssepsio. Duesma : ila esa konstruita per la komunitá, la vortos e la regulas no esan dekretatos per una solo persona, ma proposatos e votatos per la europanos durante 5 annos.
Objetivo e filosofia
| Prinsipo | Sijnifikasio |
| Neŭtralitá | Nul pays domina. La vortos veni de tutas la familias linguas. |
| Rekonoseblitá | Kada vorto debe esar rekonosibla por la maksimo de europanos. |
| Komplexitá regula | Rika (kazos, genros, tempos), ma sin ekssepsios. |
| Demokratia | La komunitá proposa e vota kada eleminto. |
Origino de la vortos
Por kada koncepto, on chosa la radiko la plu komuna a tra la familias linguas de Europa :
| Europano | Sijnifikasio | Radikos europanas |
| domo | maison | lat. domus, pol. dom, gr. domos |
| mar | mer | fr. mer, it. mare, all. Meer, pol. morze |
| suno | soleil | angl. sun, all. Sonne, lat. sol |
| amiko | ami | lat. amicus, it. amico |
Konstruksio per la komunitá
Europano funksiona komo una enciklopedio kolaborativa : kada un pova partisipi. Durante 5 annos (2026-2031), la europanos proposan vortos, regulas gramatikalas e vokabulario, e votan por elektir la melioros solusiones. En 2031, la versio 1.0 ofisiala sera fiksata. Vidi : La komunitá » · Votar nun »
Karakteristikas prinsipalas
| Genros | 3 : maskla (-o), femina (-a), neutra (-e) |
| Kazos | 4 : nominativo, akuzativo, genitivo, dativo |
| Numeros | singular & plural (marka -j) |
| Verbos | 3 tempos + modos, tutos regulos |
Egzemplos de frasos
| Europano | Français |
| Saluto ! Komo tu esas ? | Bonjour ! Comment vas-tu ? |
| Io eso un europano. | Je suis un Européen. |
| Io amo mea amikon. | J'aime mon ami. |
| Nos parlamos la linguan europanan. | Nous parlons la langue européenne. |
La komunitá Europano
El Europano, kiel partisipi a la konstruksio de la lingua.
Europano esa kreata per tu. La lingua no apartena a una solo persona nek a un solo pays : ila esa konstruita kolektivamente per la europanos. Sta pagina eksplika kiel partisipi, kiel votar, e la kalendrio de 5 annos.
La kalendrio (2026-2031)
La konstruksio de Europano dura 5 annos. Durante sta periodo, tuto esa diskutebla e votebla. En 2031, la versio fiksata sera publikata.
2026
Apertura, la proposos komensan
2027-28
Debato & voto sur la vortos
2029-30
Voto sur la gramatika fina
2031
Versio 1.0 ofisiala fiksata
Kiel partisipi, du manieras
| Maniera | Kiel | Kio on pova fari |
| 1. Per tua konto | Krea un konto sur Europano e konekti-se. | Proposi vortos, gramatika e vokabulario · Votar sur la proposos de la altros · Diskuti |
| 2. Per mail | Sendi tua propono a la organisasio. | Proposi vortos, gramatika o vokabulario sin konto. La organisasio aldona-lo a la votasio. |
🗳️ Votar & proposi sur Europano
✉️ Proposi per mail
Nota : remplasa proposo@europano.eu per la vera adreso de tua organisasio (en la kodo HTML).
Kiel funksiona la voto
| Etapo | Deskripsio |
| 1. Propono | Un membro proposa un vorto kun sua sijnifikasio e un argumento (ekz. la radiko europana). |
| 2. Diskuto | La komunitá diskuta : la vorto esa-l klara ? rekonosibla ? regula ? |
| 3. Voto | Kada membro vota Por o Kontra. La voto resta apertita. |
| 4. Adopsio | Se un vorto atinge ≥ 100 votos e ≥ 60% Por, ila esa adoptata en la lingua ofisiala. |
Reglas de la komunitá
| 🤝 Respekto | Nul pays nek lingua esa superiora. On argumenta, on no impona. |
| ⚖️ Neŭtralitá | La proposos debe servir tutos la europanos, no un solo grupo. |
| 📐 Regularitá | Un vorto o regla nova debe esar kompatibla kun la sistema (sin ekssepsio). |
| 📖 Transparensia | Tutos la votos e diskutos esan publikos. |
Votasio, proposos en kurso
Vota por la vortos, o proposi la tua. (Demonstrasio interaktiva.)
Asi la europanos votan sur la vortos proposatos. Klika 👍 Por o 👎 Kontra. Un vorto esa adoptata kuande ila atinge ≥100 votos e ≥60% Por. Tu pova anke proposi un vorto nova infra.
Nota teknika : sta votasio esa una demonstrasio, la votos resta solo en tua navigador (ili se reinisializan se tu rekarga la pagina). Por una vera votasio kun kontos & baza de datos, on debe konekti un servero.
Proposos en votasio
Krear konto · Partisipi
Krea tua konto por proposi e votar la vortos de Europano. (Demonstrasio.)
Por proposi vortos, votar e diskuti, on debe krear un konto gratuita. Asi tu deveni membro de la komunitá Europano, e tua voso konta durante la 5 annos de konstruksio (2026-2031).
Kio on pova fari kun un konto ?
| Aksio | Deskripsio |
| 🗳️ Votar | Votar Por o Kontra sur la vortos proposatos. |
| ➕ Proposi | Proposi vortos, gramatika e regulas novas. |
| 💬 Diskuti | Partisipi en la diskutos de la komunitá. |
| 🌍 Tradukar | Adjutar a tradukar Europano en tua lingua. |
Nota: sta esa una demonstrasio, la kontos resta en tua navigador e se efacan se tu rekarga la pagina. Por kontos veras (memoratos e sekuras), on debe konekti un servero kun una baza de datos.
Kalkulilo de prezensa
El Europano, instrumento interaktiva : kalkula la prezensa en la vortos.
En Europano, la vokalo montra la prezensa de un kozo : de la sono sombra (absente) a la sono klara (certena). Sta kalkulilo permite a tutos kalkular e sentir kiel la vokalo chanja. Tocha la butonos !
Aprende Europano
La parto pedagogika : la Metodo, la Kalkulilo, la Atelier e la Charta de la lingua.
Sta parto reunás tuto por aprende Europano en un sola loko : la Metodo kompleta, la Kalkulilo de prezensa, la Atelier de voto, e la Charta de la lingua viva. Usa la butonos en la supro de la kuadro (Méthode · Calculateur · Atelier · Charte) por chanjar de parto.
Europano Code
Le code : un petit langage de programmation inspiré de l'Europano.
Un petit langage dont les mots-clés viennent de l'Europano, avec sa console et son guide. Klika por abri (en un nova fenetro) :
Le terrain de jeu : écris de petits programmes dans la langue, avec une console IA.
Tous les mots-clés et exemples du langage Europano Code.
Sta liros se abri en un nova fenetro. Funksiona kuande tutos la fichiers es en la sama dosier de tua sito.
Ludos · Les jeux
Trois jeux où la présence se joue : aligner, relier, calculer. Contre l'ombre ou à deux.
Tri ludos por jugar la prezensa. Klika por abri (en un nova fenetro) :
Un jeu de dominos visuel, contre l'ombre.
Aligne tes voyelles-présences ; la plus forte ligne gagne. Contre l'ombre ou à deux.
Relie des atomes-présences qui tournoient dans une chambre close. Contre l'ombre ou à deux.
Sta ludos se abri en un nova fenetro. Funksiona kuande tutos la fichiers es en la sama dosier de tua sito.
Lernar Europano
Kurso interaktiva, leksionos & egzersisos. Aprende paŝo a paŝo !
Kiel funksiona : chosa una leksiono, legi la eksplikasio, e poste fari la egzersiso. Klika la respondos o skribi-las, tu resiva korektado tuj. La baro montra tua progreso.
0 / 6 leksionos finitas (0%)
Alfabeto e fonologia de Europano
El Europano, la libera enciklopedio.
Europano uza la alfabeto latina kon 26 literos. La skribo esa fonetika : kada litero koresponda a un solo sono. La aksento kade normalmente sur la penultima silaba (ekz. a-MI-ko).
Vokalos
| Litero | IPA | Komo en… |
| a | [a] | « patte » |
| e | [ɛ] | « mère » |
| i | [i] | « si » |
| o | [ɔ] | « port » |
| u | [u] | « loup » |
Konsonantos & digrafos
| Litero | IPA | Litero | IPA |
| g | [g] (toujours dur) | j | [j] (« y ») |
| c | [ts] | r | [r] roulé |
| ch | [tʃ] « tch » | sh | [ʃ] « ch » |
| zh | [ʒ] « j » | nj | [ɲ] « gn » |
Las altras literos (b, d, f, h, k, l, m, n, p, s, t, v, z) son prononsatas komo en français/latin.
Gramatika Europano
El Europano, la libera enciklopedio.
La gramatika de Europano esa rika ma totalmente regula, per aglutinasio (marka apre marka, sin ekssepsio).
1. Sustantivos
Genro per la final : -o maskla, -a femina, -e neutra. Plural = -j. Kazos : -n akuzativo, -s genitivo, -d dativo.
Deklinasio de amiko (ami)
| Kazo | Funksio | Singular | Plural |
| Nominativo | sujeto | amiko | amikoj |
| Akuzativo | objeto direkta | amikon | amikojn |
| Genitivo | « de » | amikos | amikojs |
| Dativo | « à » | amikod | amikojd |
2. Artikolos & adjektivos
Artikolo difinita la (le/la/les), indifinita un, invariablos. La adjektivos finisan per -a e akordan en numero e kazo : grandan domon (acc. sg.), grandaj domoj (nom. pl.).
3. Pronomos
| Persona | Sujeto | Objeto | Posesiva |
| je | io | ion | mea |
| tu | tu | tun | tua |
| il / elle | ilo / ila | ilon / ilan | sua |
| nous | nos | noson | nostra |
| vous | vos | voson | vostra |
| ils | ili | ilin | lora |
4. Verbos
Infinitivo en -ar. Tutos regulos (eĉ esar = être) !
Konjugasio de amar (aimer)
| Persona | Prezento | Pasato | Futuro |
| io | amo | ami | amero |
| tu | amas | amis | ameras |
| ilo / ila | ama | amit | amera |
| nos | amamos | amimos | ameramos |
| vos | amatos | amitos | ameratos |
| ili | aman | amiran | ameran |
Modos : kondisionalo -us- (io amus = j'aimerais), subjuntivo -e- (ke io ame), imperativo (ama ! / amade !).
Vortaro Europano
El Europano, diksionario de baza (en kresko per la komunitá).
Diksionario de baza. Kada vorto montra sua origino europana. Vidi un vorto kel manka ? Proposi-lo a la votasio »
Vortos komunos
| Europano | Français | Origino |
| saluto | bonjour, salut | lat. salus |
| gratio | merci | lat. gratia |
| si / no | oui / non | paneuropana |
| prego | s'il te plaît | it. prego |
| domo | maison | lat. domus, slav. dom |
| urbo | ville | lat. urbs |
| libre | livre | lat. liber |
| popolo | peuple | lat. populus |
| amiko | ami | lat. amicus |
| amor / pace | amour / paix | lat. amor / pax |
| libertá | liberté | lat. libertas |
Verbos
| Europano | Français | Europano | Français |
| esar | être | havar | avoir |
| parlar | parler | dirar | dire |
| amar | aimer | vidar | voir |
| manjar | manger | bibar | boire |
| irar | aller | venar | venir |
| savar | savoir | povar | pouvoir |
| skribar | écrire | legar | lire |
| lernar | apprendre | laborar | travailler |
Familia & korpo
| Europano | Français | Europano | Français |
| matra | mère | patra | père |
| fratro | frère | sestra | sœur |
| filio / filia | fils / fille | familia | famille |
| kapo | tête | mano | main |
| okulo | œil | koro | cœur |
Naturo, koloros, tempo
| Europano | Français | Europano | Français |
| akva / mar | eau / mer | suno / luna | soleil / lune |
| arbro / floro | arbre / fleur | monto / rivero | montagne / rivière |
| roja / bluwa | rouge / bleu | verda / flava | vert / jaune |
| nera / blanka | noir / blanc | granda / parva | grand / petit |
| dio / nokto | jour / nuit | anno / monato | an / mois |
| oje | aujourd'hui | jeri / morgo | hier / demain |
Numeros
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| un | du | tri | kvar | kvin | sis | sep | ok | non | dek |
Plu : vinti (20), sento (100), milo (1000).
Teksto egzemplo
Deklarasio universala de la droitos de la homo, art. 1 :
« Tutos homos nasan liberos e egalos en dignitá e droitos. Ili esan dotatos de racio e konsiencia, e deban agar la unos a la altros en un spirito de fraternitá. »
« Tous les êtres humains naissent libres et égaux en dignité et en droits. Ils sont doués de raison et de conscience et doivent agir les uns envers les autres dans un esprit de fraternité. »
Europano & la 27 paysos
El Europano, un lingua por tutos la europanos.
La objetivo de Europano esa servir tutos la popolos de la Unio Europana : 27 paysos e 24 linguas ofisialas. Kada artikolo de Europano pova esar tradukata en la linguas de tutos la paysos, por ke kada europano pova legi en sua lingua, e aprende Europano.
La Unio Europana
| Paysos membros | 27 |
| Linguas ofisialas | 24 |
| Fundasio | 1957 (Traktato de Roma) |
| Habitantos | ~449 milionos |
| Objetivo de Europano | Lingua komuna por tutos |
La 27 paysos membros de la Unio Europana en 2026 esan :
🇦🇹Aŭstria
deutsch
🇧🇪Belgia
nl · fr · de
🇧🇬Bulgaria
български
🇭🇷Kroatia
hrvatski
🇨🇾Chipro
ελληνικά
🇨🇿Chekia
čeština
🇩🇰Danmark
dansk
🇪🇪Estonia
eesti
🇫🇮Finlandia
suomi
🇫🇷Francia
français
🇩🇪Germania
deutsch
🇬🇷Gresia
ελληνικά
🇭🇺Hungaria
magyar
🇮🇪Irlandia
gaeilge · en
🇮🇹Italia
italiano
🇱🇻Letonia
latviešu
🇱🇹Litvania
lietuvių
🇱🇺Luksemburg
fr · de
🇲🇹Malta
malti · en
🇳🇱Nederlando
nederlands
🇵🇱Polonia
polski
🇵🇹Portugal
português
🇷🇴Romania
română
🇸🇰Slovakia
slovenčina
🇸🇮Slovenia
slovenščina
🇪🇸Espania
español
🇸🇪Svedia
svenska
👆 Klika un pais supra por vidi la institutos ofisialas por aprende sua lingua.
« Saluto » en la familias linguas
Europano prena de tutas la familias. Ekzemplo de la idea « saluto » (bonjour) :
| Familia | Egzemplos |
| Romana | fr. salut, it. salve, esp. salud, ro. salut |
| Germana | de. Hallo, nl. hallo, sv. hej |
| Slava | pl. cześć, cs. ahoj, bg. здравей |
| Helena | gr. γεια |
| Fino-ugra | fi. hei, hu. szia |